كارهاي مقدماتي و آماده سازي:
– كارهاي اين قسمت عبارت از انجام كليه فعاليت هايي است كه براي آماده نمودن شرايط كار و عمليات بعدي شامل حمل لوله ومتعلقات به پاي ترانشه، ريسه كردن لوله، حفاري ترانشه، لوله گذاري و انجام و تكميل عمليات نصب و آزمايشهاي هيدرواستاتيك و ضدعفوني كردن و را ه اندازي سراسري لازم است .اين عمليات شامل پياده كردن مسيركار، تميزكاري و رفع موانع ، بوته كني، قطع اشجار و بالاخره تخريب ساختمانها و تأسيسات در مسير لوله گذاري نيزخواهد بود.
– نقشه برداري و پياده كردن مسير لوله گذاري
– تميزكاري مسير لوله گذاري
– تسطيح مسير لوله گذاري (بوته كني و برداشت خاك نباتي)
-قطع اشجار و عبور از باغات و مراتع
پيمانكار حق قطع اشجار موجود در مسير لوله گذاري و يا به هنگام عبور احتمالي باغات و مزارع را نداشته و بايد قبلاً مجوزهاي لازم را از مهندس مشاور يا ساير ارگانهاي مربوط دريافت كند.
– تخريب ساختمانها و تأسيساتي كه در مسير لوله گذاري قرار دارند.

خاكبرداري و برداشت عوارض
– چنانچه مسيرهاي لوله گذاري از نقاط كوهستاني يا مناطق ذوعارضه عبور كند قبل از ريسه نمودن لوله ها و متعلقات، پيمانكار بايد نسبت به برداشت عوارض موجود و آماده سازي مسير كار براي شروع كانال كني حفاري ترانشه اقدام كند.
– عمق ترانشه لوله گذاري اختلاف ارتفاع بين رقوم كف ترانشه و رقوم زمين پس از خاكبرداري فوق الذكر خواهد بود.
– نقاطي كه بايد عمليات خاكبرداري به منظور برداشت عوارض صورت گيرد در مشخصات طرح منعكس است.

خاكبرداري ترانشه لوله گذاري و حمل خاك اضافي
– منظور از خاكبرداري ترانشه كندن ترانشه لوله گذاري در هر نوع زمين براي قراردادن لوله هاي انتقال آب، شبكه توزيع آب و شبكه جمع آوري فاضلاب، آب باران و آبهاي سطحي است.
– مسير لوله گذاري و رقوم هاي نصب لوله در نقشه هاي اجرايي مشخص شده و يا توسط مهندس مشاور به پيمانكار ابلاغ خواهد شد. قبل از شروع عمليات حفر ترانشه، پيمانكار موظف است مسير دقيق لوله گذاري و همچنين وضعيت زمين طبيعي يا زمين دست خورده پس از عمليات خاكبرداري را برداشت و به تأييد مهندس مشاور برساند .

نوع زمين
– به طور كلي زمين هاي با بافت سيلتي يا بافت دانه اي و زمينهاي لجني، به هنگام حفر ترانشه نياز به تمهيدات خاص به منظور نگهداري جدار ترانشه دارند. حفر ترانشه در زمينهاي با بافت رس سفت، شن و ماسه سيمانته كه به طور نسبي و در شرايط خشك داراي ايستايي لازم مي باشند، براي جلوگيري از بروز حوادث غير مترقبه پيمانكار موظف است تمهيدات لازم را به هنگام عمليات كندن ترانشه در زير تراز آب به عمل آورد.

عرض وعمق ترانشه
– حداقل عرض ترانشه به منظور كندن مسير لوله گذاري بستگي به نوع و قطر لوله، عمق ترانشه، بافت و نوع زمين دارد. عرض
خالص در رقوم كف ترانشه حفاري شده و يا در داخل فضاي حفاظت شده بايد به نحوي باشد كه بتوان با توجه به تأمين شرايط ايمني لازم به راحتي لوله را به داخل كانال هدايت و نصب كرده و خاكريزي اطراف و روي لوله را انجام داد.
www.Designandwork.ir
– عمق ترانشه لوله گذاري تابع وضعيت زمين، عمق يخ زدگي در منطقه اجراي كار، نوع و قطر لوله، بارهاي وارده به لوله و سرانجام ملاحظات فني و هيدروليكي براي نصب لوله خواهد بود
حفاري ترانشه
– تأكيد مي شود جدار ترانشه همواره بايد به صورت قائم حفر شود مگر در مواردي كه در مشخصات طرح ترتيبات ديگري خواسته شده باشد. پيمانكار بايد عمليات حفاري ونصب لوله را با برنامه ريزي صحيح به نحوي انجام دهد كه در روزهاي كاري، حفاري ترانشه، عمليات نصب و سپس مراحل مختلف لوله گذاري، خاكريزي به طور پيوسته با پيشرفت عمليات حفاري ترانشه صورت گيرد. پيمانكار مجاز به كندن ترانشه درطولهاي زياد قبل از نصب لوله در دوره كاري روزانه نخواهد بود. پيمانكار موظف است در مناطقي كه سطح آب زيرزميني بالا بوده و امكان بالازدن (غرقاب شدن يا شناور شدن) لوله وجود دارد، تمهيدات لازم را بر اساس مشخصات طرح به عمل آورد .
حفاري ترانشه در مناطق شهري:
خطوط شبكه توزيع آب ، شبكه جمع آوري فاضلاب و آبهاي سطحي و خط انتقال آب از مخازن سرويس به ابتداي شبكه توزيع درمناطق مسكوني شهري است.
– پيمانكار بايد تجهيزات لازم به منظور تأمين عبور و مرور دائمي و مطمئن عابرين پياده و وسايل نقليه از روي كانالها يا گودها و همچنين محلهايي كه به علت اجراي كار عبور سواره رو يا پياده رو قطع شده را به عمل آورد. همچنين پيمانكار موظف است
نسبت به نصب علائم هشدار دهنده، حصاركشي درمحلهاي مورد نظر، نصب چراغهاي راهنمايي و به طور كلي تجهيزات لازم به
منظور تأمين ايمني و حفاظت كامل اقدام كند .
حفاري ترانشه در خارج شهر:
– مراد از حفاري ترانشه درخارج از شهر احداث خطوط انتقال آب به مخازن سرويس شهرها است .
– به منظور جلوگيري از وارد آوردن صدمات و خسارات به افراد غير، پيمانكار موظف است مراقبت هاي لازم به منظور نگهداري ترانشه تا پايان كامل عمليات و پر نمودن نهايي ترانشه و جلوگيري از سقوط افراد، وسايل نقليه و احشام به هنگام روز يا شب در مسيرهاي حفاري شده خصوصاً در نقاطي از مسير لوله گذاري كه از حوالي نقاط مسكوني شهري يا دهات عبور مي كند به عمل آورد
حمل خاك اضافي (دپوي مصالح زائد)
– مصالح حفاري شده اضافي كه به مصرف خاكريزي مجدد نمي رسد يا خاكهاي نامناسب مسير لوله گذاري كه طبق نظر مهندس مشاور قابل مصرف مجدد درخاكريزيها نيست خاك اضافي تلقي مي شود.
– خاك اضافي بايد با نظرمهندس مشاور به محلهاي مورد نظر خارج كارگاه (دپوي مصالح زائد) حمل و تخليه شود .
زهكشي كف ترانشه:
– در مسيرهاي لوله گذاري كه سطح آب زيرزميني از رقوم نصب لوله بالاتر باشد نياز به زهكشي در تمام طول عمليات اجرايي
خواهد بود.
www.Designandwork.ir
– به هنگام بسترسازي و پي سازي نصب لوله زهكشي از مصالح مورد تأييد صورت خواهد گرفت.
خاكريزي و كوبيدن خاك:
– خاكريزي اطراف و روي لوله به منظور تأمين سه شرط اساسي زير بايد صورت بگيرد:
— تأمين جايگاه و بستر مناسب براي لوله
— تأمين ايستايي ثانويه لازم بين لوله و ديوار ترانشه
— انتقال بارهاي روي لوله به ديوار ترانشه و پي
– ناحيه خاكريزي مرحله اول (مقدماتي) خاكريزي اين مرحله شامل خاكريزي اطراف و روي تاج لوله تا ارتفاع مشخص قبل از
آزمايش هيدروليكي خط لوله است .
– ناحيه خاكريزي نهايي خاكريزي اين مرحله شامل خاكريزي تكميلي بعد از خاكريزي انتخابي روي لوله و پس از انجام
آزمايشهاي هيدروليكي است .
حمل لوله و متعلقات به پاي كار و ريسه كردن آن نصب لوله و متعلقات
-مراحل نصب لوله شامل بازديد قبل از نصب لوله، قراردادن لوله در ترانشه، بستن لوله (جا زدن لوله) است.
– كليه لوله ها بايد به لحاظ صدمه ديدن احتمالي به هنگام بارگيري تخليه و ريسه شدن در محل كار كنترل و بازرسي شود.
– لوله هاي بااندود سيماني داخلي و با پوشش خارجي بايد مورد بازرسي دقيق قرار گيرد.
– محل اتصال لوله ها به يكديگر (انتهاي لوله) با توجه به نوع اتصال آنها نبايد داراي هيچ گونه صدمه و يا دو پهني باشد تا پس ازاتصال و جا زدن آ ب بندي را دچار مشكل كند
لوله گذاري (خواباندن لوله )
لوله گذاري به صورت پيوسته (روش دفني)
شرايط لوله گذاري معمولي
– در اين شرايط لوله به صورت معمولي بر روي بستر آماده شده در كانال حفر شده در زمين طبيعي و يا در خاكريزي قرار داده ميشود.
– بدنه لوله بايد در تمام طول لوله با كف ترانشه تماس كامل داشته و تحت هيچ شرايطي نبايد وزن لوله توسط اتصالي ها به بستر منتقل شود. لوله گذاري معمولاً بايد از پايين دست شروع شود. لوله بايد در مسير نشان داده شده در نقشه هاي اجرايي نصب شود.
شيب كف ترانشه در نقشه هاي اجرايي نشان داده مي شود. حداقل اين شيب ۲/۰ درصد است .
شرايط لوله گذاري در شيب هاي تند
– در مواردي كه لوله گذاري در كانال با شيب تند صورت گيرد به منظور جلوگيري از فرار و حركت لوله براثر بارهاي خارجي، لوله بايد توسط عوامل نگهدارنده عمود بر مسير خط لوله ثابت شود.
– در شرايط لوله گذاري در شيبهاي تند پيمانكار موظف است كه از ورود آبهاي سطحي به داخل كانال و جاري شدن در بستر كانال
جلوگيري كند .
www.Designandwork.ir
لوله گذاري روي بستر ناپيوسته (روي پايه)
– به منظور عبور از زمينهاي لجني و يا زمينهاي بسيار خورنده و نامناسب يا عبور لوله از داخل تونلها يا عبور از روي رودخانه ها و نهرها ، لوله بر روي پايه مناسب نصب خواهد شد.
بستن لوله (جازدن)
– بستن يا جا زدن لوله مهمترين و اساسي ترين بخش لوله گذاري است .پيمانكار موظف است كارهاي اين مرحله را با دقت
آزمايش هيدرواستاتيك و ضدعفوني نمودن خطوط لوله آب براي تأمين اهداف زير صورت مي پذيرد :
اطمينان از صحت انجام كار و مناسب بودن لوله، شيرها، متعلقات و ساير لوازم به كار گرفته شده و در نتيجه تحمل فشار لازم توسط تمام قسمتهاي خط در مقابل فشار طراحي و عدم نشت آب به مقدار بيش از حد مجاز آن.
– ضدعفوني نمودن كليه قسمتهاي خطوط لوله آب به نحوي كه انتقال آب به نقاط مصرف بدون هيچ گونه آلودگي صورت گيرد.
آزمايش هيدروليكي (هيدرواستاتيك) و ضدعفوني كردن خطوط لوله آب تحت فشار:
به اين ترتيب و براي تأمين اهداف مذكور، انجام مراحل متمايز زير ضروري است:
آزمايش فشار هيدرواستاتيك قسمتهاي مختلف خط لوله
آزمايش و ضدعفوني كردن خط لوله
شستشوي سراسري خط لوله
عمدتاً مراحل ضدعفوني و شستشوي سراسري به صورت همزمان انجام و در يكديگر ادغام مي شوند.

آزمايش فشار هيدرواستاتيك خط لوله
رعايت اصول و ضوابط عمومي زير به هنگام انجام آزمايش هيدرواستاتيك توصيه مي شود:
– فشار آزمايش خطوط لوله با توجه به نكات قبلي و بسته به مورد، بايد براي فشار ۵/۱ برابر فشار كار (براي خطوط لوله با فشار كار تا ۱۰ آتمسفر (ويا فشار كار به اضافه ۵ آتمسفر (براي خطوط لوله با فشار كار بيش از ۱۰ آتمسفر) مورد آزمايش قرار گيرند.
– طول هر قطعه از خط لوله كه مورد آزمايش فشار واقع مي شود، به نوع و قطر لوله بستگي دارد. تقسيم خط لوله به قطعات مورد نظر از طريق بستن شيرها مجاز نيست.

آزمايش فشار هيدرواستاتيك خط لوله:
– آزمايش شيرهاي قطع و وصل روي خط لوله در مراحل بعدي و طي شستشوي سراسري لوله با فشار بهره برداري انجام مي شود و نيازي به آزمايش جداگانه نيست.
– خاكريزي روي بدنه لوله در موقع آزمايش بايد حداقل تا ۳۰ سانتيمتر روي تاج لوله صورت گرفته باشد . اتصال لوله ها به يكديگر
و محل متعلقات بايد باز و قابل بازديد و رويت باشند .
– كليه متعلقات لوله از قبيل زانو، سه راه، چهار راه، تبديل و غيره بايد طبق مشخصات طرح مهار گردند تا در اثر نيروي فشار ناشي از
آزمايش تغيير مكان ندهند .
– پركردن خط لوله بايد به آهستگي و از نقطه پست شروع شود .
– كليه پيچ و مهره فلنجها، كنترل و از محكم بودن آنها اطمينان حاصل شود .
– مقدار آب تزريق شده براي پرنمودن خط لوله نبايد از مقادير مندرج در ساير بخش هاي اين مشخصات فني و مشخصات طرح تجاوز كند .
– آب تزريق شده براي پر نمودن و آزمايش هيدروليكي لوله بايد كاملاً صاف، بي بو، و عاري از هرگونه مواد معلق قابل ر ؤيت با
چشم غيرمسلح باشد .
– پس از پر شدن خط لوله و حصول اطمينان از اشباع لوله ها (بسته به مورد (و تخليه تمام هواي موجود در خط، افزايش فشار
توسط تزريق آب مي تواند شروع شود .
معمولاً آزمايش فشار هيدرواستاتيكي در دو مرحله آزمايش اوليه و نهايي انجام مي شود كه نحوه و مقدار فشار هر يك در مشخصات طرح
ذكر و يا توسط مهندس مشاور ابلاغ مي شود. در صورت فقدان اين دستورالعمل، مي توان به شرح زير عمل نمود: در مرحله اول، فشار خط را
www.Designandwork.ir
به تدريج تا يك سوم فشار مورد آزمايش بالا برده و سپس بايد تمام طول خط مورد بازرسي قرار گرفته و هرگونه نقصي مرتفع شود . در مرحله دوم آزمايش، بايد تدريجاً فشار را افزايش و پس از هواگيري به فشار مورد نظر رساند
– پس از رسيدن به فشار مورد نظر، خط لوله بايد براي مدت تعيين شده در مشخصات طرح تحت فشار باقي مانده و سپس اندازه
گيري لازم بر اساس افت فشار و يا مقدار نشت آب بر اساس مشخصات مندرج ديگر اين مشخصات فني و مشخصات طرح انجام شود.
– بر روي بالاترين نقطه درپوش انتهايي قسمت مرتفع تر خط لوله بايد يك شير تخليه هوا با قطر مناسب نصب شود. قطر شيرهاي تخليه هوا متناسب با قطر خط اصلي انتخاب و معمولاً بين ۵/۰ الي ۲ اينچ مي باشند .
– بر روي پايينترين نقطه درپوش انتهايي قسمت پست تر خط لوله بايد يك شير تزريق آب با قطر مناسب نصب شود . قطر اين شير نيز متناسب با قطر خط اصلي و مقدار آب تزريقي به خط بوده و معمولاً بين يك الي چهار اينچ است .
– مهار لوله ها، شيرها، اتصالي ها، متعلقات، پشت بندها و درپوشها در حين آزمايش فشار هيدرواستاتيكي ضروري است .
– هيچگونه عمليات اجرايي در ترانشه در طي مدت آزمايش فشار هيدرواستاتيكي مجاز نيست .
– بر روي پايينترين نقطه درپوش انتهايي قسمت پست تر خط لوله بايد يك شير تزريق آب با قطر مناسب نصب شود . قطر اين شير

نيز متناسب با قطر خط اصلي و مقدار آب تزريقي به خط بوده و معمولاً بين يك الي چهار اينچ است .
– مهار لوله ها، شيرها، اتصالي ها، متعلقات، پشت بندها و درپوشها در حين آزمايش فشار هيدرواستاتيكي ضروري است
– هيچگونه عمليات اجرايي در ترانشه در طي مدت آزمايش فشار هيدرواستاتيكي مجاز نيست
– هرگاه در حين عمليات آزمايش فشار هيدرواستاتيكي عيوبي در خط و متعلقات و شيرها بروز و مشاهده شود، عمليات بايد متوقف و آب تا حدود فراهم شدن شرايط كار در محل و يا محلهاي مورد نظر براي اصلاح، تخليه شود. شروع مجدد آزمايش تنها پس از رفع كليه عيوب مجاز است .

– اصلاح و تعمير اتصالي هاي كه آب بند نبودن آنها در حين آزمايش مشاهده مي شود، مي تواند بدون تخليه آب لوله و پس از
كاهش فشار خط تا حد ممكن انجام شود.
– جك و يا وسايل مشابه درپوشهاي موقت مادام كه خط لوله داراي فشار است نبايد باز و جابجا شوند.
– ظرفيت تانكر و تلمبه آب براي افزايش فشار داخل خط بايد متناسب با طول خط مورد آزمايش و حداكثر فشار مورد نظر انتخاب شود.
– آزمايش فشار هيدرواستاتيكي لوله ها و متعلقات و شيرهائي كه قطعات آزمايش شده خطوط لوله را به يكديگر متصل مي نمايند ضروري نبوده و آزمايش سراسري خط لوله براي اين قطعات كوچك كفايت مي كند
– پس از پايان موفقيت آميز آزمايش فشار هيدرواستاتيكي هرقطعه و تأييد مهندس مشاور، صورت جلسه انجام كار تنظيم شود. در اين صورتجلسه اطلاعات لازم از قبيل طول خط، فشار آزمايش، مدت آزمايش، عيوب مشاهده و رفع شده، مقدار افت فشار و يا كاهش آب و غيره درج شود .

www.Designandwork.ir
آزمايش و ضدعفوني كردن خط لوله
پس از اتمام كليه عمليات اجرايي و نصب لوله، شيرها و متعلقات و آزمايش فشار هيدرواستاتيك قسمتهاي مختلف، آزمايش و ضدعفوني خط لوله انجام مي شود. براي اين منظور، بايد از آب كاملاً صاف، بي بو و عاري از هرگونه مواد معلق قابل رؤيت با چشم غير مسلح استفاده شود.
در اين آزمايش، قسمتهاي رابط بين قطعات خط لوله كه هر يك قبلاً و به صورت جداگانه، مورد آزمايش فشار هيدرواستاتيك قرار گرفته اند و همچنين شيرها روي خط نيز تحت آزمايش قرار مي گيرند و در حقيقت تنها آزمايش فشار اين قسمتها و شيرها، آزمايش سراسري است.
براي آزمايش و ضدعفوني خط لوله به ترتيب زير عمل مي شود :
– به آب فوق حداقل ۰۵/۰گرم در ليتر (۵۰گرم در مترمكعب) كلر اضافه شود. مقدار كلر باقيمانده آب متوالياً كنترل مي شود به نحوي كه طي مدت ۲۴ ساعت كه آب با غلظت زياد كلر بايد در لوله باقي باشد، غلظت كلر هيچ گاه كمتر از ۲۵ گرم در
مترمكعب نباشد .
– شروع ضدعفوني از پايينترين نقطه خط است. براي اين منظور، اولين شير قطع و وصل منتهي به نقطه فوق، بسته شده وآبگيري خط از پست ترين نقطه شروع و قطعه منتهي به شير قطع و وصل فوق پر آب مي شود. ۲۴ ساعت پس از پر شدن اين قطعه، فشار خط تا فشار بهره برداري افزايش داده شده و به مدت ۲ ساعت تحت فشار فوق باقيمانده و سپس افت فشار و يا مقدار نشت آب اندازه گيري مي شود. حداكثر افت فشار و يا نشت آب طي اين مدت بايد مانند آزمايش هيدرواستاتيكي باشد كه در اين حالت قطعه فوق آب بند تلقي مي شود. در غير اينصورت، قسمت يا قسمتهايي از خط لوله آسيب ديده و از آب بندي خارج شده است و يا قسمتهاي رابط بين قطعات آزمايش شده آب بند نبوده كه بايد مرمت و آزمايش فوق تا حصول نتيجه تكرار شود .
– پس از حصول اطمينان از آب بند بودن قطعه اول، شير قطع و وصل بعدي (دومين شير قطع و وصل پس از پايينترين نقطه) بسته شده و شير بسته شده قطعه قبلي باز و آب به قطعه دوم هدايت مي شود و با افزايش آب و فشار، آزمايش براي مجموع قطعات اول و دوم تكرار مي شود و به همين ترتيب براي ساير قطعات ادامه يافته تا تمام خط به صورت قطعات بهم پيوسته و در نهايت يكپارچه، تحت آزمايش و ضدعفوني قرار گيرد
– در صورت تأييد مهندس مشاور و به منظور كوتاه نمودن زمان آزمايش و ضد عفوني خط لوله، پيمانكار مي تواند طول قطعات آزمايش را بزرگتر انتخاب كند
– در طول آزمايش و ضدعفوني و قبل از تخليه خط، كليه شيرهاي قطع و وصل بايد با احتياط كامل چندين بار باز و بسته شوند تا آب داراي كلر با تمام نقاط شير تماس پيدا كرده و عمل ضدعفوني انجام شود
– قبل از هدايت آب از يك قطعه به قطعه ديگر خط لوله، نخست بايد كلر باقيمانده آب اندازه گيري شده و با ا فزودن كلر، غلظت مورد نظر را به دست آورد
– در طي مدت آزمايش و ضدعفوني خط لوله بايد كليه انشعابات احتمالي خط به شبكه و خطوط انتقال موجود كاملاً آب بند باشند تا از كاهش كاذب افت فشار در خط مورد آزمايش و همچنين ورود آب با غلظت زياد كلر به خطوط و شبكه هاي در دست بهره برداري اجتناب شود.
– انجام تعميرات روي قسمتهاي در دست بهره برداري كه به دلايلي صدمه ديده و بايد تعويض گردند، ضروري است. شكستگي لوله ها در خطوط آبرساني وشبكه توزيع آب باعث مي شود كه آلودگي به سرعت در محدوده خط صدمه ديده انتشار يابد. در اين حالت ضمن تسريع در انجام تعميرات، ارتباط منطقه آسيب ديده با ساير نقاط بايد سريعاً از طريق بستن نزديكترين شيرهاي قطع و وصل، قطع شده و خط آسيب ديده در صورت امكان از دو براي شستشو و آب از محل شكستگي خارج شود .
– تخليه آب خط لوله با توجه به غلظت كلر آن بايد به نحوي انجام پذيرد تا از آسيب به محيط زيست و آب پذيرنده جلوگيري شود. در اين حالت پيمانكار بايد قبلاً هماهنگي لازم را به عمل آورده و مجوزهاي لازم را دريافت كند .
www.Designandwork.ir
– پيمانكار بايد براي كليه كاركنان خود و مهندس مشاور و احياناً كارفرما كه در موقع ضدعفوني خط لوله در محل حضور دارند،كليه وسايل ايمني از قبيل ماسك، دستكش و غيره را پي شبيني و تهيه و در اختيار آنان قرار دهد.
شستشوي سراسري خط لوله شستشوي سراسري خط لوله بايد پس از اتمام آزمايش و ضدعفوني، با آب پاك داراي كلر با غلظت تزريق به آب شرب انجام شود. براي اين منظور بايد از آب مشابه آب مشروب شهري (با كنترل و تنظيم مقدار كلر آن) از منبع تغذيه استفاده شود. مقدار كلر آب مورد استفاده براي شستشوي سراسري حتي الامكان سه گرم در مترمكعب بوده، ولي هيچ گاه نبايد از يك گرم در مترمكعب كمتر شود.ضمناً با توجه به وجود آب با غلظت زياد كلر در خط ضدعفوني شده، شستشوي سراسري خط حت يالامكان بلافاصله و حداكثر ظرف مدت ۲۴ ساعت پس از اتمام آزمايش سراسري و ضدعفوني نمودن خط لوله انجام پذيرد.
آزمايش آب بندي مجاري و لوله هاي فاضلاب رو (لوله هاي ثقلي)
آدمروها و خطوط لوله فاضلابرو بايد به صورت آب بند اجرا گردند. فاضلابروهاي از جنس لوله هاي پيش ساخته بايد تا جايي كه شرايط فني اجازه مي دهد آزمايش آببندي گردند. مجاري فاضلاب رو كه در محل ساخته مي شوند نيز بايد مانند مجاري آجري، سيماني يا بتني آزمايش آببندي گردند.
آزمايش آببندي حتي الامكان بايد قبل از خاكريزي روي لوله انجام شود. به منظور نگهداري لوله در جاي خود در هنگام آزمايش آببندي مي توان بر روي قسمتهايي از خط لوله به صورت موضعي خاكريزي نمود، ولي بايد دقت شود اتصالي ها مدفون نگردند. همچنين در صورت نياز بايد تدابير لازم براي مهار لوله در مقابل نيروي شناورسازي درنظر گرفته شود.
آببندي اتصالي ها خط لوله فاضلابرو مي تواند با آب يا هوا انجام شود. در اين حالت افت فشار جزئي در صورت عدم فرار مشهود آب يا هوا از محل اتصال قابل قبول است
آزمايش آب بندي (با آب)
براي آماده سازي براي انجام آزمايش كليه روزنه ها، انشعابات و وروديهاي قطعه خط لوله مورد نظر براي آزمايش بايد مسدود گرديده و در صورت لزوم به وسيله پشت بندهاي مناسب در مقابل فشار آزمايش محافظت گردند. اتصالي هاي لوله نيز براي جلوگيري از جابجايي و از آببندي خارج شدن در زمان آزمايش بايد با روش مناسب مهار گردند. درست قبل از پر نمودن لوله با آب بايد خط لوله براي محافظت از نيروي شناور سازي نگهداري و مهار شود.
پر كردن خط لوله با آب
خط لوله بايد به صورتي از آب پر شود كه هواي داخل لوله خارج شود. براي اين منظور بايد لوله از طرف پايين دست و به صورت آرام پرگشته تا فرصت خروج هوا از بالا دست خط لوله ميسر شود. پس از پرشدن خط لوله بايد مدتي بعد كار آزمايش آببندي را شروع نمود تا فرصت كافي براي حبابهاي هوا كه همچنان در لوله محبوس مي باشند براي خروج از لوله وجود داشته و نيز كليه ديواره هاي داخلي لوله كاملاً تر و اشباع شده باشد.

www.Designandwork.ir
فشار و زمان آزمايش
به منظور انجام آزمايش هيدروليكي بايد از يك لوله عمودي و يا ارتفاع سنج مناسب استفاده نمود. مبناي قرائت فشار بر اساس پايين ترين نقطه قطعه خط لوله در حال آزمايش است. در خطوط لوله با جريان ثقلي ارتفاع فشاري ۵ متر از پايين ترين نقطه خط لوله مورد آزمايش مبناي كار است. براي انجام آزمايش دو طرف لوله فاضلابرو در حد فاصل دو آدمرو با وسيله مناسب بسته و آببندي مي شود سپس لوله در اين فاصله پر از آب شود و بسته به نوع لوله و قطر آن با نظر مهندس مشاور بين يك تا ۲۴ ساعت لوله پرآب نگهداري شود. پس از اين مرحله فشار آزمايش براي قطعه لوله اعمال و به مدت ۱۵ دقيقه با تزريق آب اضافي فشار كار ثابت نگهداشته مي شود.
آزمايش به روش هوا
براي آزمايش به روش هوا، فشار داخل خط لوله توسط كمپرسور افزايش يافته و پس از مدت زمان لازم به منظور ايجاد شرايط يكسان بين دماي هواي ورودي و دماي جدار لوله، فشار خط ثابت مي شود. سپس مقدار افت فشار خط لوله در فواصل معيني اندازه گيري مي شود.
لازم به ذكر است اين آزمايش براي مشخص شدن نشتي لوله و اتصالي ها بوده و نمي تواند مقادير نشت و يا نفوذ آب را اندازه گيري كند.
ايمن سازي جدار ترانشه
جمع آوري اطلاعات از وضعيت خاك و تراز آب زيرزميني در ترانشه لوله گذاري و همچنين عوارض موجود در محوطه كارگاه در اسناد پيمان به منظور اطلاع رساني به پيمانكار درج گرديده است. جمع آوري اين اطلاعات به منظور دستيابي به اهداف زير است:
– تعيين بهترين و مناسب ترين روش حفاري و برنامه ريزي اجراي كار
– تعيين بهترين و مناسب ترين روش براي نگهداري جدار ترانشه خاكبرداري شده و تأمين شرايط ايمني كار
– تعيين بهترين و مناسب ترين روش براي كنترل و هدايت آبهاي زيرزميني و كنترل نيروهاي عمل كننده از كف به بالا

طبقه بندي مسير لوله گذاري
زمين محل لوله گذاري به طوركلي در اين قسمت به ۴ طبقه تقسيم شده است:
زمينهاي طبقه اول – به زميني گفته مي شود كه با توجه به ارتفاع خاكبرداري امكان حفاري با شيب قائم ميسر باشد.
زمينهاي طبقه دوم- زمينهايي مي باشند كه پس از خاكبرداري امكان ترك خوردن در جدار ترانشه يا امكان خرد شدن جدارمتصور باشد.
زمينهاي طبقه سوم – زمينهايي مانند خاكهاي دستي، زمينهاي ماسه اي يا محلهايي كه قبلاً در آن خاكبرداري صورت گرفته باشد.
زمينهاي طبقه چهارم- زمينهاي آبدار و لجني كه پس از خاكبرداري و بدون محافظت فوري نگهداري جدار ترانشه امكان پذيرنيست.

عوامل مؤثر در ريزش جدار ترانشه
– عمق زياد خاكبرداري ترانشه لوله گذاري
– فشار آب موجود داخل خاك به علت بالابودن سطح آب زيرزميني و عمل نيروي رانش بعد از خاكبرداري
– نيروي وارده ناشي از وجود حركت ماشين آلات عمليات خاكي در كنار ترانشه لوله گذاري
– نيروي وارده از انباشته شدن خاكهاي حاصل از خاكبرداري در كنار ترانشه
– عدم رعايت حفاري ترانشه با شيب مناسب جدار (شيب پايدار)
– وجود سطوح كليواژ يا حفاري ترانشه در خاكهاي دستي
www.Designandwork.ir
– نتيجه گيري:
با توجه به زلزله خيز بودن كشور ايران، پيشرفت هاي قابل توجهي در طراحي لرزه اي اين خطوط دست يافته است به گونه اي كه در اكثر زلزله هاي بزرگ و كوچكي كه در كشورمان رخ داده، كمتر آسيبي در مورد خطوط لوله نفت و گاز گزارش شده است. نيز ضرورت تدوين آيين نامه طراحي لرزه اي خطوط لوله اجتناب ناپذير است.

مرداد ۲۰, ۱۳۹۷

کارهای مقدماتی و آماده سازی جهت لوله گذاری

كارهاي مقدماتي و آماده سازي: – كارهاي اين قسمت عبارت از انجام كليه فعاليت هايي است كه براي آماده نمودن شرايط كار و عمليات بعدي شامل […]
اردیبهشت ۲۴, ۱۳۹۷

ساخت و ساز و تولید ابنیه و ساختمان

ساخت و ساز و تولید ابنیه و ساختمان در سطح کشور توسط متولیان خصوصی ( افراد باشخصیت حقیقی و شرکت ها و سازمانها، یا شخصیت های […]
اردیبهشت ۱۷, ۱۳۹۷

تصفیه خانه های آب فاضلاب

گسترش صنایع و نیاز روز افزون صنایع به منابع آبی از یک سو و کاهش منابع آب با کیفیت از سوی دیگر موجب گردیده است تا […]
اردیبهشت ۱۰, ۱۳۹۷

جایگاه تصفیه آب در صنعت

امروزه جایگاه تصفیه  آب در صنعت چیست؟ در صنعت استفاده از آب بسیار است. و در بسیاری از مواقع آب استفاده شده در صنعت برای استفاده […]